Not Tutma Teknikleri: Zettelkasten Metodu

Eki 01, 2020

Bu yazıda üretkenliğinizi ciddi şekilde arttıracak belkide en verimli not tutma tekniği olan Zettelkasten'den bahsedip, bu yöntemi dijital ortamda uygulayabileceğiniz uygulamaların listesini vereceğim.


Her taraftan bilgi bombardımanına tutulmaya pek ala alıştık artık. Akıllı telefonlar ve sosyal medya uygulamaları derken artık çok daha niş içerikler tüketmemize olanak veren ve bu dar bağlamın da dışına çıkmamamız için de yeterli içeriği bize sunabilecek uygulamalar da fazlasıyla mevcut.  (Flipboard, Medium, Feedly, Paper.li gibi)

Hatta çok yorulmadan siz konu başlığını yazıyorsunuz, yapay-zeka size onunla ilgili en iyi içerikleri getiriyor. (Bakınız: Keen)

Kısacası içeriğe dair sıkıntımız yok. Fazlasıyla içeriğimiz mevcut. Hatta bu fazlalık ciddi problemler yaratmaya başladı ve işin kötüsü bu durumu da kabullendik sayılır.

Zaten Allah'a emanet olan Twitter beğenileri ile diğer platformlardaki kaydettiklerimi birleştirmeye kalkmak zaten zulüm.

Sadece sosyal medyadan ibaret değil ki mevzu. Çalışma alanına dair faydalı bilgileri kaydedeceksin, yeni bilgiler gelince eski olanı tedavülden kaldıracaksın.

Bir de bunları el altında tutacaksın ki her istediğinde hızlı bir şekilde bulabilesin.

Bir de olursa bunlar arasında ilişki kuracaksın ....


Adına ister information-overload ister başka şey deseniz de artık kullanacağımız bilginin yönetimi başlı başına bir iş.  

Çözüm olarak kişisel wiki uygulamalarına veya knowledgebase'lere bakılabilir. Güzel uygulamalarla da karşılaşmanız çok olası.

(Bir ara sevdiğim knowledgebase'leri de sizinle paylaşacağım. Şu an sadece TiddlyWiki versiyonu olan Drift kullanıyorum. Yazının sonunda bulabilirsiniz)  


Zettelkasten Not Tutma Tekniği

"Kutudaki kartlar" anlamına gelen "Zettelkasten" çok eskilerden beri kullanılan bir yöntem olmasına rağmen popülerliğini Alman sosyolog Niklas Luhmann (1927-1998) tarafından fazlaca kullanılmasıyla kazanmış. Alman Sosyolog hayatı boyunca 90.000'den fazla indekslenmiş kart kullanarak 400'e yakın makale ve 50'den fazla kitap yayımlamış. Bu rakamlara ulaşabilmenin ciddi bir üretkenlik gerektirdiği çok açık.

Bu yöntemi kullanarak not tutmak için yalnızca kağıt ve kalem yeterli (Bir de not alıyor olmanız 😇).

Günümüzde bilginin fazlasıyla dijitalde dolaştığını düşününce, bu yöntemi dijital uygulamalar üzerinde göstermek çok daha yararlı olacaktır.

Ancak İlk başta Luhmann'ın analog yönteminin önemli başlıklarından bahsetmemiz elzem.


♻️Atomik Notlar Almak

Luhmann atomik notlar alıyordu. Yani bir cümle ile bir paragraf arasında değişen (3-5 cümle diyelim) büyüklükteydi notları. Geriye dönüp baktığında okuması kolay olabilen, aynı zamanda çöpe atmaya kalktığında da maliyeti çok olmayacak notlar.

Ağaç hiyerarşisi ve kart sırası

🧳Tek Başına Anlam İfade Edebilme

Not alırken o anki bağlamın fazla içinde kalan notlar almışızdır çoğumuz. Daha sonra dönüp baktığımızda aynı balamı bulamadığımızdan bu sorun yaratmıştır hep.

Zettelkasten'in belli başlı prensiplerinden biri de alınan notların tek başlarına anlam ifade edebilecek semantik zenginliğe sahip olması.

Obsidian uygulaması backlink
Obsidian Uygulamasında Backlinklerin Graph Map üzerinde gösterilmesi

🔁 Çift-yönlü Bağlantılar (Bi-directional linking)

Zettelkasten metodunun ana hatlarından birisi çift-yönlü (bi-directional veya backlink) bağlantılar.  Bu bağlantıları kullanarak ilişkili notlarınızı hızlıca bulabiliyorsunuz.

Luhmann'ın not tutma tekniği tüm notların indekslenmesini içeriyordu. Böylece bir konuya ait 3. veya 4. notunu aldığında bu notun üzerinde hiyerarşiyi takip edebileceği indeks numaralarına sahipti. (Genel bir hiyerarşiden söz etmiyorum burada).

Notlar arasında bağlantı kurarken bu bağlantıların neden alındığı da belirtilmesi gereken şeylerden biri.

Bu bağlantı notları ise ancak ve ancak herkesin kendi anlam dünyası tarafından konulduğunda bir anlam ifade edebilecek. Bu yüzden kişlerin en çok zorlandıkları alanlardan birisi bu bağlantı notları.

Örneğin Notion uygulamasından backlinkler için örnek vermek gerekirse:

Notion backlink özelliği 1
Notion backlink özelliği 2
Notion backlink özelliği 3


Kolayca Zettelkasten Not Tutma Tekniklerini Kullanabileceğiniz Uygulamalar

Sonraki yazıda Zettelkasten not alma teknkilerini kullanabileceğiniz uygulamaları bulacaksınız. Buyurunuz:

Süper Yetenekli Zettelkasten Not Alma Uygulamaları
Zettelkasten metodunu uygulayabileceğiniz ve süper yetenekli not-alma uygulamaları listesi.




Zettelkasten yazı serisini de paylaştığım mail bültenime abone olmak isterseniz sizi şöyle alalım:

Uygulamalar Bülteni

Yazılım, tasarım ve üretkenlik uygulamaları önerdiğim eposta bültenine kayıt olmak için eposta adresinizi bırakabilirsiniz.

    We respect your privacy. Unsubscribe at any time.

    Etiketler

    Great! You've successfully subscribed.
    Great! Next, complete checkout for full access.
    Welcome back! You've successfully signed in.
    Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.